· 1 dk okuma
İthalatta temel belgeler ticari fatura, çeki listesi ve taşıma belgesidir (konşimento, CMR veya AWB). Ürüne ve ülkeye göre menşe belgesi (A.TR, EUR.1 veya menşe şahadetnamesi), sigorta poliçesi ve uygunluk/izin belgeleri de gerekir. Bu belgelerdeki ürün tanımı, miktar, ağırlık ve teslim şekli birbiriyle uyumlu olmalıdır.
İthalatta yaşanan gecikmelerin önemli bir kısmı belgelerin eksik olmasından ya da birbiriyle uyuşmamasından kaynaklanır. Bu nedenle mal yola çıkmadan önce tedarikçiden gelen belge setinin kontrol edilmesi, gümrükte bekleme ve ek maliyet riskini azaltır. Bu yazıda ithalat belgelerini ve kontrol sırasında dikkat edilmesi gereken noktaları özetliyoruz.
Temel ithalat belgeleri
- Ticari fatura (commercial invoice): Malın tanımı, miktarı, birim fiyatı, toplam bedeli, teslim şekli ve tarafların bilgilerini içerir. Gümrük kıymetinin belirlenmesinde esas alınır.
- Çeki listesi (packing list): Kap adedi, ambalaj türü, net ve brüt ağırlıklar ile her kapta ne olduğunu gösterir.
- Taşıma belgesi: Deniz yolunda konşimento (B/L), kara yolunda CMR, hava yolunda AWB.
- Menşe belgesi: Ürüne ve ülkeye göre A.TR dolaşım belgesi, EUR.1 / EUR-MED veya menşe şahadetnamesi.
- Sigorta poliçesi: Özellikle CIF ve CIP teslim şekillerinde satıcı tarafından düzenlenir.
Ürüne özel belgeler
Bazı ürünler için ek belge ve izinler gerekir: TAREKS kapsamındaki ürünlerde uygunluk denetimi, CE işareti taşıması gereken ürünlerde uygunluk beyanı ve teknik dosya, gıda ve tarım ürünlerinde analiz ve sağlık sertifikaları, kozmetik ve tıbbi ürünlerde ÜTS kaydı bunlara örnektir. Hangi belgelerin gerektiği ürünün GTİP'ine göre belirlenir.
Belgeler arasında neler karşılaştırılmalı?
| Kontrol noktası | Karşılaştırılan belgeler |
|---|---|
| Ürün tanımı ve GTİP | Fatura, çeki listesi, menşe belgesi |
| Miktar, kap adedi, ağırlık | Fatura, çeki listesi, taşıma belgesi |
| Teslim şekli (Incoterms) | Proforma, fatura, sigorta poliçesi |
| Alıcı ve satıcı bilgileri | Tüm belgeler |
Kontrolü ne zaman yapmalısınız?
En doğru zaman, tedarikçinin belgeleri düzenleyip mal yüklenmeden önceki aşamadır. Bu aşamada fark edilen bir hata tedarikçiye kolayca düzelttirilebilir; mal gümrüğe geldikten sonra ise düzeltme süreci hem zaman hem maliyet doğurur. Belge setinizin kontrolü için ithalat evrak kontrolü hizmetimizden yararlanabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Proforma fatura gümrükte kullanılır mı?
Menşe belgesi her ithalatta gerekli mi?
Bu konuda işletmenize özel destek almak ister misiniz?
Ön görüşme talep et
